De BiŽnnale in VenetiŽ
Manuel en Marineke, 13 juni t/m 20 juni 2007


vanuit het appartement
Dag 1
Ditmaal heb ik alles van te voren via internet geregeld (vlucht, inclusief instapkaart en het appartement).
Om negen uur in de ochtend gaan we op weg, eerst met de auto naar Assen, dan met de trein naar Schiphol en vervolgens met het vliegtuig naar VenetiŽ. Ook nu kost het meer tijd om van Gasselte naar Schiphol te reizen dan naar VenetiŽ te vliegen. We landen in Treviso. De shuttlebus staat al klaar en vertrekt om kwart over vier. Er zijn wegwerkzaamheden en door de files komen we pas tegen half zes aan op Piazzale Roma. Marco, degene van wie we het appartement huren, staat ons op te wachten. Het is een heel aardige jongeman.
Vroeger studeerde hij criminologie, maar het verhuren van een appartement en het verzorgen van bed and breakfast levert hem meer op. Bovendien vindt hij het leuker.
Zijn vrouw is architect en dat is te merken aan het interieur.
Marco heeft alvast een overzichtsfolder van de Biennale en andere activiteiten daaromheen, klaargelegd. Het appartement is niet groot, maar voor ons voldoende ruim. Het ligt op de begane grond en Marco vertelt dat hij heel graag een deur wil maken naar het aangrenzende tuintje, maar de toestemming laat op zich wachten. Next timeÖ. Nadat we ons omgekleed hebben gaan we nog even boodschappen doen bij de CoŲp op een leuk pleintje vlakbij. Er is ook een bar/restaurantje. Op het terrasje eten we een pizza en maken nog een avondwandelingetje terwijl we van ons eerste ijsje snoepen.

binnentuintje

vismarkt
Dag 2
We staan lekker op tijd op en lopen naar Piazza San Marco. Onderweg worden we bij de vismarkt getrakteerd op een bui. Op de groentemarkt kopen we een pond heerlijke kersen.
Bij de VVV weten ze niets over het dansfestival waarover ik op internet las. Ze hebben wel een folder en we moeten bij de informatiestand bij de ingang van Giardini maar verder vragen.
Omdat we toch al een drie-dagenkaart (achteraf was een cultuur-weekkaart beter) voor de vaporetto hebben, stappen we bij San Marco op de boot voor een kort tochtje van twee stops.
Bij Giardini gaan we meteen naar het Italiaanse paviljoen.
We spreken af om elkaar over anderhalf uur weer te ontmoeten.
Het lukt niet om alles in die tijd te bekijken, dus nog maar een uurtje erbij. We hoeven geen tijd te verspillen aan het wachten bij een restaurant omdat we, net als vele anderen brood, kaas en water hebben meegenomen die we lekker buiten in de schaduw onder een boom nuttigen.

vaporetto

Christine Streuli

Waltercio Caldas

Kara Walker

Dan Perjovchi
Ondertussen wisselen we uit waarvan we het meest onder de indruk waren, zoals het werk van Sophie Calle; met een ode aan haar moeder Verder zijn er oude bekenden als Sol LeWitt, Robert Ryman en Sigmar Polke (toen Manuel en ik elkaar leerde kennen was onze eerste aktiviteit het bezoeken van een lezing over Polke).
Er is werk dat sociale en politieke misstanden met zeer concrete beelden bekritiseert zoals het schimmenspel van Kara Walker, of juist op een humoristische manier zoals de tekeningetjes van Dan Perjovchi.

Polen

Israel

BelgiŽ
We genieten weer van de verschillende benaderingen bijvoorbeeld:
de eenduidige boodschap van het Poolse paviljoen, de esthetiek (Israel) of aandacht voor folkloristische motieven (Griekenland).
In het "Paleis van Spiegeling en Ontdekkingen" van BelgiŽ worden soms performances gegeven, maar ook leeg is het interssant.
De foto's in het paviljoen van Venezuela zijn prachtig, maar niet erg orgineel. Ze geven wel een mooi beeld van de mensen en culturen.

Venezuela

Canada

Ook IJsand heeft weer een prachtige installatie van een op glasscherven (afval uit glasfabrieken op Murano) dobberende boot.
Natuurlijk zijn er ook weer de nodige video-installaties, maar dit jaar toch aanmerkelijk minder als de vorige keer.
De opnamen van Loz Torreznos met hun gekke ritmische bewegingen en prachtige woordspelingen in het Spaanse paviljoen zijn in ieder geval vermakelijk om te zien.
Marineke amuseert zich weer bijzonder bij het Canadeese paviljoen waar David Altmejd een installatie heeft gemaakt met spiegels en natuurelementen uit zijn land (o.a. bomen, planten, opgezette dieren).
Om half zes kopen we in de boekenwinkel de zeer zware catalogus van de BiŽnnale en gaan naar de informatiestand bij de uitgang.
Het blijkt dat de kaartjes voor de dansvoorstelling die we willen zien een uur van de voren bij het theater te verkrijgen zijn.
In ieder geval wordt het haasten: eerst naar ons appartement, verkleden, onderweg een snelle pizza. Om half acht staan we als bijna laatsten in de rij voor het Theatro Malibran.

We moeten naar boven, naar een soort stalles.
Marineke begrijpt de manier waarop de stoelen zijn aangegeven niet. Ze gaat lekker zitten in een hoekje op de trap van het middenbalkon.
Manuel twijfelt en komt op de slechte plaatsen aan de zijkant terecht. Hij vindt het niet erg want hij is niet echt kapot van de voorstelling. Marineke heeft ook moeite om betrokken te raken.
Overigens boft ze, want in de loop van de voorstelling krijgt ze een plaats aangeboden van een heel aardige Italiaanse mevrouw.
Natuurlijk is de wandeling terug naar het appartement (natuurlijk met ijsje) erg aangenaam.

Brazilie

Leon Ferrari (fragment)
Dag 3
We gaan vandaag toch maar naar de Arsenale want het ziet er bewolkt uit. Manuel brengt veel tijd door bij een prachtige documentaire over Allende. Er is heel veel werk dat over oorlogen gaat. Soms keihard (een video over een jongetje, in een door de Nato gebombardeerde wijk in Belgrado, dat met een schedel voetbalt) of indringend subtiel (tere potloodschetsen van portretten van in Irak overleden Amerikaanse soldaten).
Leon Ferrari
neemt pauselijke uitspraken of bijbelteksten en zet er een heel ander beeld bij.
Daarnaast zijn er zeer persoonlijke verslagen (vaak op video of foto) van een eigen reacties op een omgeving of filosofische beschouwingen over een bepaalde (ook persoonlijke) problematiek (Japanse kunstenaarsgroep).
Wanneer we ongeveer halverwege de tentoonstelling zijn, eten we buiten onze geroosterde broodjes op onder prachtig bloeiende oleanders.

Penone
Prachtig vinden we het werk van Penone die leer natmaakt, rondom boomstammen spijkert en de afdrukken dan weer ophangt langs wanden. De enorme zaal werkt rustgevend en heeft toch iets intiems.
Bijzonder is ook weer het object op het water onder de brug vlak bij de Italiaanse zaal.
Ditmaal is het Ophelia (performance) die op een matras ligt.
Veel bezoekers gaan even op de walkant zitten om naar de passende muziek te luisteren en wat uit te rusten.

Ophelia

op de "grote" boot
Om twee uur zijn wij in ieder geval hondsmoe en gaan varen.
We willen naar Burano, maar de boot gaat maar tot Punta Sabbioni. Geeft niet, het ging om het varen, daar rusten we van uit.
We eten bij een Chinees. Manuel heeft een lekkere vleesschotel en een schaaltje groente. Marineke neemt omelet met tomaat en weer andere groenten.
Tijdens het terugwandelen eten we uiteraard weer een ijsje en "thuis" bekijken we wat we morgen gaan doen. Daarvan worden we helemaal kriegelig want er is zoveel dat een keuze maken moeilijk is. Daarna blijkt dat hetgeen uitgekozen is, bijna niet te vinden is.

Zoals altijd is de Italiaanse wijze van aangeven zeer incompleet. Bovendien duurt het even voordat je in VenetiŽ wegwijs bent. Je moet weten in welke wijk je moet zijn, dan heb je het gebouw en de huisnummers. Handig is het ook als je weet bij welk Palazzo, kerk of plein het is. Op de kaarten staan lang niet altijd de straatjes en stegen vermeld, trouwens bij de adressen ook zelden. Bij de kaart van de Engelse ambassade die ik later ontdek, is de precieze plek van het paviljoen of evenement aangegeven en niet globaal zoals in het officiŽle Italiaanse BiŽnnale boekje.


Venetiaanse vrije zaterdag

Bill Viola
Dag 4
Doordat we wat later gingen slapen, nu ook later op.
Bij het San Marco stappen we uit de vaporetto, we gaan eerst naar Bill Viola die in La Chiesa di San Gallo exposeert met "Ocean without a Shore".
Wat zijn we blij dat we hierheen gegaan zijn.
Ik denk dat we wel een uur zitten te kijken naar projektie op de drie muren boven altaren.
Het concept is eenvoudig.
Mensen lopen (alles is enorm vertraagd) op een watergordijn toe.
Eerst zijn het witte schimmen tegen een zwarte achtergrond.
Zodra ze door de waterval heen komen krijgen ze kleur.
Verbijsterend zijn vooral de bewegingen van handen en de verschillende gezichtsuitdrukkingen.
Het valt me op dat veel vrouwen met de vingers vooruit door het watergordijn tasten en wanneer ze er doorheen zijn op een voor ieder kenmerkende manier de haren uit het gezicht strijken. Veel mannen ballen eerst de vuisten en houden ook vaker de handen voor hun kruis.
Het komt op mij over als een soort geboorte waarin iedereen op zijn karakteristieke manier op de wereld komt.
Daarna moeten de mensen weer terug door dat watergordijn.
Ook hun reactie op dit "moeten" is erg verschillend.
Het komt op mij over als een soort doodgaan. Trouwens Bill Viola heeft het zelf ook over de aanwezigheid van dood in ons leven; dat je terug moet naar waar je vandaan kwam. Op het moment dat de mensen door het gordijn verdwijnen, wordt het beeld weer zwart wit en vervaagt langzaam.

Bill Viola

bruiloftsstoet
We zijn er zo vol van dat we besluiten eerst weer te gaan varen:
een rondje VenetiŽ met de 82 (een tocht van bijna twee uur)

orkest en genodigden

transcendentaal realisme
Onderweg komen we een bruiloft tegen. Heel veel bootjes met gasten, orkest en natuurlijk het bruidspaar. Iedereen, ook aan de kant, klapt.
We stappen uit bij San Marco.
Manuel gaat naar Museo Correr voor de tentoonstelling van Enzo Cucchi.
Marineke gaat naar de paviljoens van Taiwan (net als de vorige keer weer veel videoinstallaties).

Daarna naar de presentatie van Adi Da Samraj, schilder en schrijver die digitale techniek gebruikt bij het maken van zijn werk dat hij transendentaal realisme noemt.
Vervolgens naar Noord Ierland, waar hoeraÖ. in heel handige simpele flyer de bewegwijzering naar de diverse BiŽnnale paviljoens en aanpalende aktiviteiten is opgenomen. De Britse ambassade heeft het gemaakt en het goed aangeven kan dus welÖ.
Opvallend is dat zowel Noord Ierland als Ierland in hetzelfde gebouw exposeren. Dat is toch een doorbraak.

Gerard Byrne soleert in het Ierse paviljoen met fotowerk en video's. Er zijn een aantal speciale repportages. Ik bekijk er een over iemand die gefascineerd was door (het werk van) Simone de Beauvoir.


buitenkunsproject

Litouwen
In het Litouwse paviljoen is gewerkt met spiegels en de symboliek eromheen. In eerste instantie komt het mij zeer esthetisch over, later lees ik dat de spiegel ook als esoterisch, mystiek en occult middel beschouwd wordt door de kunstenaar Gints Gabranns.
Centraal AziŽ heeft zich gepresenteerd door middel van verschillende video's waarop je veel over de landen Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajistan en Uzbekistan kunt zien. Ik word ontroerd door de simpelheid en ook door de liefde waarmee de verschijnselen in hun land (van popconcerten tot het bakken van brood) vastgelegd zijn.
Het paviljoen van Bulgarije blijkt gesloten en dat komt goed uit, want ik moet toch weer eens naar Manuel. We hebben afgesproken in het parkje bij het San Marco.
We drinken onderweg naar huis op een gezellig pleintje een heerlijk glas Campari met grapefruitsap in navolging van mensen aan ons buurtafeltje.
We houden ons bezig met de vraag: heeft VenetiŽ meer pleintjes of kerken?Ö in ieder geval van beide honderden.
Nadat we boodschappen gedaan hebben, kookt Manuel pasta met tomaten-vissaus vergezeld van een fruitsalade.
We hebben een goed gevoel over deze dag

onderweg

pracht gebouw
Dag 5
Vol goede moed gaan we met de boot naar San Samuele. Daar ontdekken we dat het Palazzo Grassi een behoorlijk entree vraagt.
Dan maar eerst de vrij toegankelijke exposities van de BiŽnnale zoeken. Ondanks het mooie papier van de Engelse ambassade is het paviljoen van Portugal moeilijk te vinden en bovendien tot 11 uur geslotenÖ dat is even balen. We lopen door naar San Vidal en in het prachtige gebouw van Italiaanse wetenschap, letteren en cultuur vinden we de expositie van Singapore.
Enige verhalende en maatschappijkritische installaties, maar er is ook een heerlijke relaxruimte/installatie met zachte matrassen, hangplekken en straatgeluiden uit Venetie en Singapore gemixt met wat elektronische klanken. Manuel brengt er iets meer tijd door dan Marineke die toch wel weer eerst alles wil bekijken.
Moderne media met hun vele mogelijkheden worden gebruikt om zowel dromen en als allerlei associaties op te roepen.
We lopen naar het paviljoen van Luxemburg, dit is zo conceptueel dat je er zonder bijgaande toelichting niets van begrijpt. Ook hier gaat het om associaties, maar nu met eerdere momenten in je eigen leven, die zouden moeten worden opgeroepen bij het zien van bepaalde gestuukte plafonds, muren en een filmprojector. Manuel vindt er echt niets aan. Marineke kan het idee begrijpen, maar dat is dan ook alles.
AustraliŽ vinden we indrukwekkend. Er is een film van het opwerpen van een dam en de gevolgen die het heeft voor de kleine dorpjes die onder water komen te staan. Een andere video laat de vangst van vissen in modderpoelen zien. Bekend is de video van een man die over een kam van een krater loopt met een lam in zijn armen. De video houdt op als hij het lam omhoog heft om in de diepte te werpen.

Singapore

lunch in parkje
In Palazzo Malipiero zijn drie landen (AlbaniŽ, Estland en Cyprus), ondergebracht, we zijn niet onder de indruk, (maar misschien zijn we te moe).
Overigens vindt Marineke het hyperrealistische werk van Mustafa Hulusi wel de moeite van het bestuderen waard.
We lopen weer naar het parkje bij het San Marco eten daar onze broodjes kaas. Daarna gaan we weer lekker varen.
Op Punta Sabbioni eten we bij een kopje koffie nog een broodje op. Burano verorberen we een (duur) ijsje (2,50 i.p.v. 1.80) in VenetiŽ.

stranden onderweg

kleurrijk Burano

oude basiliek op Torcello

zondagmiddag op Burano

schilderachtig huisje onderweg

allemaal

Burano
Vanaf Fundamente Nove lopen we naar de Russische expositie met als thema: "The Storm and the Harbour, We are Waiting for the Change". Moeilijk om zo even in woorden te vatten. Installaties in boten, video's en foto's van de kunstenaar in verschillende gedaantes met de kijk op zichzelf (als Hitler, Mona Lisa e.v.a) en zijn (sociaal-politiek) omgeving. In ieder geval interessant en speels genoeg om er even een tijdje door te brengen.

Timor

Novikov

Damian Hirst met zijn (commentaar op) de nieuwe religie van medicijnen en atoomwapens is niet echt nieuw voor ons, maar toch weer leuk om even te zien.
Natuurlijk moeten we even langs het paviljoen van MoldaviŽ.
De ruimtelijke mozaÔeken zijn niet echt vernieuwend, maar we vinden het al goed dat dit arme land vertegenwoordigd is op de BiŽnnale. Damian Hirst


MoldaviŽ

gondeliers ..per moterboot
Terwijl we pizza eten in een straatje vlakbij, maken we een vrijgezellenfeestje mee. Dat gaat ongeveer op dezelfde manier als in Nederland. Met een vrijgezel die na elke opdracht verder (vreemd) uitgedost wordt.
Ondertussen vragen we ons af waarvan de rozenverkopers toch leven.
Net als in Nederland verkopen ze maar zelden een roos.
We willen met de 41 nog even een rondje rondom Venetie varen, maar helaas blijkt hij aleen maar even naar het Lido op en neer te gaan. Later zie ik dat de dienstregeling 's avonds anders is.
Dag 6.
We willen vandaag eens echt op het Lido zelf kijken. Direct na aankomst met de boot stappen we in een bus. Die brengt ons langs stranden met allemaal hutjes en stoelen. Nee hierin hebben we geen zin. Als we het rondje gemaakt hebben, drinken we een kopje koffie bij de haven en varen terug naar de Giardini.
We lopen naar het paviljoen van Georgie" met vrij esthetisch ruimtelijk werk en realistische schilderijen waarop vrouwen afgebeeld worden met een aantal gruwelijke karaktertrekjes zoals het verstikken van een man, dreigend/ritueel rondzwaaien met ratten. Manuel benoemt het als moderne heksen.
We zien weer de borden van de "Most Serene Republics" met hun nonsens taal.Het paviljoen van Letland blijkt tot twee uur gesloten, dus lopen we door en komen langs een galerietje met Afrikaanse kunst.

Georgie

Vettor Pisani
Rituele schilden, doeken, oude schalen, maar ook mooie moderne keramiek en abstracte "totempalen". De benadering is esthetisch.
We hebben het er al een paar dagen over om naar het eilandje San Servolo te gaan; daar zijn verschillende exposities.
Het blijkt een eiland met Universiteitsgebouwen en een verrukkelijk park.
Helaas is de helft van de (foto)expositiegesloten omdat het maandag is, maar we kunnen wel een aantal installaties van Vettor Pisani bekijken in het hoofdgebouw.
Hij maakt daarbij gebruik van allerlei (vaak katholieke) symbolen die hij in een andere context plaatst.
Verder genieten we van het prachtige park waarin een speciaal opgetrokken bouwwerk staat waar 's avonds films gedraaid worden van de Sloveense kunstenaar Tobias Putrih, maar wij willen nu nog even verder en varen door naar San Lazarro degli Armeni.

Isola di San Servolo

Isola di San Lazarro

park

lelies

S Lazarro en Lido

lichtgevende letters
De oude Armeense kerk is behangen met geel lichtgevende opschriften van Joseph Kosuth.
's Avonds, als je met de boot van het Lido naar VenetiŽ vaart is het licht al van verre te zien en we willen het nu wel eens van dichterbij bekijken.
Vanaf dit eiland heb je overigens een prachtig uitzicht op VenetiŽ en het Lido.
Ook het Armeense klooster is te bezichtigen, maar dat bewaren we voor een andere keer.
We varen even een rondje naar Murano om te bekomen van alle indrukken. Daar drinken we een enorme Cola (1/2 liter), trouwens ook enorm duur; althans wij vinden 4,50 niet mis.

scharrelmus op boot
Met de 41 gaan we weer terug omdat Marineke onderweg nog een paar paviljoens wil bezoeken.
Dat wordt alleen een leuke wandeling, want alle blijken vanwege de maandag gesloten.

huwelijksbootje

bananenplant

brugreparatie

Dag 7
Manuel blijft in het appartement om wat te lezen.
Marineke gaat een beetje (te) vroeg op weg naar het Latijns-Amerikaanse paviljoen. Het gaat pas om 10 uur open en vanaf het appartement is het nauwelijks 10 minuten lopen.
Maar het is heerlijk om door de smalle straatjes te zwerven en het alledaagse leven in VenetiŽ mee te maken zelfs het ophalen van vuilnis. Iedereen zet elke dag plastic zakken buiten, die worden opgehaald met een soort containers op wielen, (wat een gedoe al de bruggetjes op en af) die op hun beurt geleegd worden in boten.


vuilnisboot

vuilnis op straat

hok waar de containers staan

alles gaat per boot
Ook blijf ik even kijken bij het repareren van een brug en genieten van de vrolijke kleuren van het fruit op de groenteboot. Dan kom ik op een groot plein (Campo da Margherita) waar kraampjes met allerlei rommeltjes worden ingericht, een soort vlooienmarkt. Verderop weer een groentekraam en aan aantal terrasjes. Het is nog rustig. In een gezellig cafeetje bestel ik cafe cortado en... ik heb te weinig te weinig kleingeld. 50 Euro wisselen kan niet. De 20 eurocent wordt kwijt gescholden. Ik geneer me rot en ga het later op de dag even langs brengen.
Campo da Margherita

neerzetten van steigers is al een kunst

kunst buiten

bij Samuele

Het Latijnse paviljoen op de eerste etage in Palazzo Zenobio blijkt echt de moeite waard. Opnieuw valt me op hoe goed moderne kunst samengaat met die prachtige oude zalen in de oude Venetiaanse huizen (Mariadolores Castellanos). Cuba heeft o.a. een zaal (soort bibliotheek) met allemaal witte boeken.
El Salvador heeft een helemaal witte (watten) kinderkamer.
Natuurlijk is er weer fotografie en schilderwerk.
De videofilms van Mario Opazo uit Colombia vind ik prachtig. Ze zijn heel eenvoudig van opzet, maar daardoor juist indringend (bijv. het op- en begraven van een kistje met kruis en het beklimmen van een berg en er weer afrollen. Soms onder een heel speciale hoek gefilmd.
Peru heeft een grappig beeldverhaal geschilderd door Moico Yaker.
Hij laat tegen een steeds vrijwel hetzelfde soort achtergrond een christusfiguur van het kruis afstappen en wegvliegen van dat gezapige tafereel. Het heet dan ook Descendimiento.


Guatemala

Moico Yaker
 
Beneden in Palazzo Zenobio zijn ook verschillende exposities.
De Schotten hebben hele mooie tekeningen, schilderijen (met een akelig thema) en ook een videofilm die een onuitwisbare indruk achterlaat.
Er is een thema tentoonstelling "New Forest Paviljon".
Armenie is vertegenwoordigd met een film waarin een vrouw vertelt over de geboorte van haar drie kinderen en over het feit dat ze twee uur na de geboorte van haar derde zoon het bericht krijgt dat haar man is doodgeschoten.
Op het andere scherm vertelt een vrijheidsstrijder zijn verhaal.

videoschermen

Charles Avery
Marineke besluit dat Manuel ook maar even moet kijken naar het tekenwerk van de Schotten en haalt hem op.
Ze vindt het logo van Schotland leuk en vraagt of er T-shirts te koop zijn. Dat niet, maar ze krijgt wel een katoenen tasje mee.

"hortus conclusus"
Hierna zwerven we door de Venetiaanse straatjes en gaan we weer varen. Op een wat ingewikkelde manier (we stappen 2 x over op een andere vaporetto) gaan we naar Basilio waar een manifestatie is rond Joseph Beuys. We komen terecht in een fascinerend stukje VenetiŽ, vlak achter het terrein van de Arsenale. Er zijn zowel fabriekshallen als een soort congresgebouw, plus weer een mooi park. Ditmaal vol met moderne beelden. Niet confronterend, gewoon mooi.

blad voor de schaamstreek
Er is ook nog een oud vervallen gebouw (fotogeniek) dat dienst doet als opslagplaats. Ik zie een rare zak hangen, geen kunst maar een vliegenvangzak. Er kunnen hiermee duizenden vligen gevangen worden...
Later in de middag zal er op dit terrein weer iets te doen zijn rond Beuys. Er komen allemaal gewichtige mensen aan. Een tafel en stoelen staan klaar voor een forum. Wij hebben hier genoeg gezien een gaan de stad weer in.

onbekend

vliegenvangzak
Marineke is nieuwsgierig naar de eerste presentatie van de Roma op de BiŽnnale. We geloven in de goede bedoelingen, maar het blijkt kwalitatief minder dan verwacht.
Terwijl Manuel op een bruggetje van het gezang van een kanarie geniet, wipt Marineke nog even bij "Mexico" binnen. Een aantal zalen waar computers op de bezoekers reageren. Lampen die uit en aan gaan op de hartslag, videobeelden die interacteren met je schaduw, gewoon grappig en soms verrassend uitgedacht en uitgevoerd. Niet echt schokkend.

Roma in Venetie

kathedraal.

We wandelen rustig terug richting appartement en komen onderweg langs de grote Santi Giovanni e Paolo kathedraal. Daar moeten we toch ook even in. Wat een afmetingen.
Pal naast de kathedraal is het ziekenhuis (ook weer in zo'n mooi oud gebouw), handig.
Onderweg maakt Marineke nog de nodige foto' s van bloembakken die aan balkons hangen. Kennelijk is het hier momenteel in de mode om er ook allelei andere dingen bij te zetten, vooral molentjes.
De laatste avond eten we weer pizza, maar nu uitgebreid en feestelijk met extra salade en een wijntje.


bloembakken


kunstbloemen

met molentjes

Dag 8
Inpakken geblazen.
We hebben tijd over en lopen nog even naar "Caos" dat vlak in de buurt is.
Een project waarbij jonge kunstenaars met verschillende media op de gebeurtenissen van 11 september reageren.
Tja, aardigÖ wat zijn we al verwend en kritisch gewordenÖÖ
Om twaalf uur komt Marco om zijn geld te ontvangen en ons uit te wuiven.
We maken nog een praatje, nemen rustig de tijd en gaan op weg.
Het is maar een kwartiertje lopen naar Piazzale Roma.
(ik denk dat je in een goed uur van de ene naar de andere kant van VenetiŽ kunt lopen).

Onderweg komen we langs het Thaise PaviljoenÖen natuurlijk moet Marineke even kijken.


ritme

Taiwan
Er zijn twee zalen.
Een met een wit vlak op de grond (met in een soort blinddruk de structuur van steden) en een wit vlak op de tegenoverliggende muur.
Het geeft ruimte en verstilling.
In de tweede zaal moet je je schoenen uitdoen.
Je wandelt over het zand en op een scherm zie je benen die langs het water lopen, op het andere scherm een hondje langs het strand.
Het overall thema van Thailand is: GlobalisationÖ. Please slow down.
Dit is wat mij betreft een prima afsluiting van de BiŽnnale.
Ik heb een heleboel afgelopen en ben vol.
Beter nu weer tot mezelf terug te keren, rustig te worden en dan weer aan de slag met eigen werkÖ..

Taiwan

parkje
Omdat we nog steeds tijd over hebben gaan we nog even naar een parkje, eten er wat en vervolgens op tijd naar de bushalte.
Op het moment dat we aankomen is de bus er ook en kunnen we instappen. De bus is al snel vol.
De overige mensen worden naar een andere bus, bij een andere halte gedirigeerd en dan rijden we ruim voor de tijd weg. Wat ben ik blij dat we vroeg zijn.
Ik zou ook volslagen in paniek geraakt zijn zoals ik nu iemand anders zie doen.

hagedisje

de andere bus
Op het vliegveld kunnen we meteen inchecken, er staat geen rij.
Nog even rondhangen bij de gate en in de taxfree shop.
Het vliegtuig gaat op tijd (half vijf) en om 10 uur 's avonds zijn we weer thuis in Gasselte.
Het is nog licht en we lopen een rondje tuin.

ons vliegtuig en een TNT-vliegtuig

vakantie

Het was een prachtige reis, zeer vermoeiend, hard werken,
maar zeker weer de moeite waard.

en werken